جذب و گزینش در جمهوری اسلامی ایران

انتخاب، گزینش و استخدام نیروی انسانی در نظام جمهوری اسلامی ایران در دو مرحله انجام می گیرد. مرحله ارزیابی علمی و تخصصی و مرحله ارزیابی بر مبنای معیارهای ارزشی و فرهنگی که مرحله اول توسط ادارات منابع انسانی دستگاهها و مرحله دوم توسط گزینشها صورت می گیرد.

گزینش در تاریخ 15/10/1361 با فرمان حکومتی حضرت امام خمینی(رض) تأسیس و در تاریخ 1374/6/28 قانون آن به تصویب مجلس شورای اسلامی رسید.

ارکان و ترکیب گزینش(ماده 3 قانون):

الف. رئیس جمهور

ب. هیأت عالی گزینش با ترکیب (ماده 4 قانون):

1. نماینده قوه قضائیه

2. معاون توسعه مدیریت و سرمایه انسانی رئیس جمهور

3. دو نماینده به انتخاب مجلس به عنوان ناظر

4. وزیر و یا بالاترین مقام دستگاه اجرای حسب مورد

ج. هیأت مرکزی گزینش با ترکیب (ماده 7 قانون):

1. نماینده وزیر یا بالاترین مقام دستگاه

2. نماینده معاونت توسعه مدیریت و سرمایه انسانی رئیس جمهور

3. نماینده هیأت عالی گزینش

د. هسته گزینش با ترکیب (بند ب تبصره 3 ماده 7 قانون):

دارای پنج عضو که از سوی هیأت مرکزی بر اساس ضوابط انتخاب و با تأیید هیات عالی گزینش و حکم دبیر هیأت مرکزی گزینش منصوب می شوند.

مشمولین گزینش:

کلیه داوطلبین، اعم از متقاضیان ورود به خدمت (روزمزد، قراردادی، پیمانی، متعهدخدمت، خرید خدمت، کارگری، حق التدریسی، ساعتی و عناوین مشابه) تمـدیـد قرار داد یا پیمان  و تبدیل وضع تا استخدام قطعی یا ثابت و نیز بورسیه های داخل و خارج کشور، مأمورین و منتقلین، کارکنان شرکتهای خدماتی طرف قرار داد با دستگاههای مشمول قانون گزینش       ( کلیه وزارت خانه ها، موسسات و شرکت های دولتی، ...، موسسات و شرکت هایی که تمام یا قسمتی از بودجه آنها از بودجه عمومی تأمین می شود).

ضمناً، براساس تبصره 1 ماده 16 قانون هر گونه پرداخت وجه به افرادی که تأییدیه گزینش برای آنان صادر نشده غیر قانونی می باشد.

ضوابط گزینش:

ضوابط عمومی گزینش( موضوع ماده 2 قانون)

1. اعتقاد به دین مبین اسلام و یا یکی از ادیان رسمی مصرح در قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران.

2. التزام عملی به احکام اسلام (از قبیل نماز، روزه و عدم ارتکاب معاصی کبیره).

3. اعتقاد و التزام به ولایت فقیه، نظام جمهوری اسلامی و قانون اساسی.

4. عدم اشتهارد به فساد اخلاقی و تجاهر به فسق.

5. عدم سابقه وابستگی تشکیلاتی، هواداری از احزاب و سازمانها و گروههائی که غیرقانونی بودن آنها از طرف مقامات صالحه اعلام شده و یا می شود مگر آنکه توبه ایشان احراز شود.

6 . عدم سابقه محکومیت کیفری موثر.

7 . عدم اعتیاد به مواد مخدر.

تذکر: در مورد اقلیتهای دینی مصرح در قانون اساسی و نیز سایر مذاهب اسلامی تبعیت از رهبری، پذیرش نظام جمهوری اسلامی و قانون اساسی و عمل به احکام دین و مذهب خودملاک عمل به منظور احراز بندهای 1و2و3 خواهد بود.

ضوابط انتخاب اصلح (ملاکهای تقدم) موضوع تبصره 2 ماده 2 قانون:

تقید به رعایت پوشش اسلامی (پوشش چادر برای خواهران)، کسب رتبه های علمی، مذهبی، فرهنگ و... ، خدمت داوطلبانه در مناطق محروم و یا اشتغال در مناطق محروم که فرد بومی آنجاست، موضع گیری نسبت به ولایت فقیه، شرکت در راهپیمایی ها و انتخابات، شرکت در نماز جمعه و جماعات، تقید به ا نتخاب دوستان مناسب و شرایط خاص دستگاه(ویژگی مد نظر دستگاه).

افرادی که بر اساس ضوابط عمومی تعیین صلاحیت می شوند:

1 . داوطلبین ورود به خدمت در صورتی که رقیب نداشته باشند و شغل مورد نظر جهت انتصاب آنان حساس یا خاص (مدیریتی، امنیتی، حراستی و تربیتی ) نباشد.

2 . افرادی که شغل آنان غیرحساس یا حساس است در زمان تمدید قرارداد یا تبدیل وضع.

افرادی که علاوه بر ضوابط عمومی ،ضوابط انتخاب اصلح ( ملاکهای تقدم)

 نیز در تعیین صلاحیت آنان ملاک عمل می باشد:

1 .داوطلبین بدو ورود در صورتی که شغل مورد نظر جهت انتصاب آنان غیر حساس باشد ولیکن رقیب داشته باشند ( موارد کثرت تقاضا و محدودیت ظرفیت).

2 .اشتغال در مشاغل حساس و خاص برای داوطلبین بدو ورود ، مأمورین و منتقلین، مأموریت ثابت خارج از کشور (حداقل 3 ماه) 

3 . بورسیه های داخل و خارج ازکشور

تذکر: ایثارگران در گزینش به استناد تبصره 2 ماده 2 قانون در اولویت می باشند و در صورت به کارگیری در مشاغل غیر حساس حتی در موارد کثرت تقاضا و محدودیت ظرفیت بر اساس شرایط عمومی تعیین صلاحیت می شوند.

روش بررسی ضوابط در مورد افراد:

هسته گزینش که مرجع ابتدایی بررسی و تعیین صلاحیت، اخلاقی، اعتقادی و سیاسی متقاضیان مشمول قانون گزینش از ورود تا استخدام رسمی قطعی و در مــورد مستخــدمیــن رسمی در مأموریت یا انتقال و یا مأموریت ثابت خارج از کشور و یا بــورسیه ها داخل و خارج کشور می باشد. اطلاعات را با اخذ فرم تکمیل شده اطلاعات فردی از داوطلب،  انجام تحقیق از منابع موثق، مــذاکره با داوطلـب و نیـز استعـلام از مراجـع ذیصلاح جـمع آوری نمــوده و تـوسـط کارشناسان ارزیاب جمع بندی و در نهایت توسط 3 عضو از اعضــای هسته با ضوابـط مـوجود تطبیق می دهد و در صورت انطباق شرایط فرد با ضوابط، جذب و ... بلامانع اعلام و در غیر اینصورت مراتب را به نحـو مقتضی به اطلاع داوطلـب می رساند.